Odsłonięcie pomnika s. Damazji w Żołyni

  W 80. rocznicę śmierci s. Marii Damazji Napiraj, w Żołyni przy ul. Raki 303, naprzeciw budynku dawnej ochronki Zgromadzenia Sióstr Służebniczek Dębickich, został odsłonięty pomnik tej wielce zasłużonej nie tylko dla lokalnej społeczności siostry zakonnej. Upamiętnienie powstało z inicjatywy Grupy Rekonstrukcji Historycznej „Ordon” Obwód AK Łańcut współorganizatora wydarzenia. Jerzy Foryt z Żołyni specjalizujący się od lat w spawalnictwie artystycznym wykonał pomnik. Służebniczka Damazja w postawie klęczącej, modli się na różańcu. Jest on autorem wielu unikalnych dzieł, z których kilka można zobaczyć w powiecie łańcuckim. Wyspawana z metalu naturalnej wielkości figura została umieszczona na granitowym kamieniu. Obok monumentu tablica informacyjna przedstawiająca historię s. Damazji oraz sylwetki jej konspiracyjnych współpracowników w opracowaniu Krystiana Trynieckiego. Historyk i regionalista Waldemar Ostrowski, autor wydanej w 2025 r. książki pt.: „Historie zapomniane z Żołyni i okolic” w jednym z rozdziałów zatytułowanym „Siostra i Generał” opublikował najnowszy stan badań, który na nowo pozwolił napisać biografię tej tajemniczej zakonnicy. W formie gawędy historycznej opowiedział jej dzieje najpierw na cmentarzu parafialnym a następnie przy okazji odsłonięcia monumentu. Pracownik kultury Janina Puchalik przypomniała historię renowacji nagrobka Sióstr Służebniczek Dębickich, którą w 2021 r. sfinansowała Fundacja Orlen. Wdzięczni s. Damazji mieszkańcy Żołyni przed laty wyryli na nagrobnej tablicy napis „Anioł Opiekuńczy Żołyni”, bohaterka polskiego podziemia w czasie okupacji hitlerowskiej. Także w żołyńskim kościele została ona upamiętniona na tablicy zasłużonych dla niepodległości Polski.
  W sobotę 28 lutego 2026 r. w Żołyni, uczestnicy uroczystości przemaszerowali z Rynku na cmentarz parafialny, gdzie modlono się przy grobie bohaterki, zapalono znicze i złożono kwiaty. W imieniu władz samorządowych powiatowych i gminnych kwiaty złożyli Robert Kochman Sekretarz Powiatu Łańcuckiego, Waldemar Natoński Sekretarz Gminy Żołynia, Wojciech Majkut Wiceprzewodniczący Rady Gminy Żołynia i Jacek Sierzęga Przewodniczący Komisji Rewizyjnej, Marek Mach Sołtys wsi Żołyni wraz z Lucyną Dudek, która opiekuje się grobami osób zasłużonych. W imieniu współorganizatora obchodów Gminnego Ośrodka Kultury w Żołyni wiązankę kwiatów złożył Jerzy Tomczyk. Dyrektorka GOK Jolanta Piszko prowadziła konferansjerkę uroczystości. W imieniu Stowarzyszenia Przyjaciół Młodzieży Specjalnej Troski w Łańcucie, które prowadzi Warsztaty Terapii Zajęciowej w Białobrzegach i „Ochronkę” w Żołyni wiązanki kwiatów złożyli Prezes Zarządu Alicja Rojek i Członek Zarządu Leszek Rojek. Byli oni trzecim z organizatorów uroczystości i na koniec zaprosili  uczestników na poczęstunek do wyremontowanego budynku żołyńskiej „Ochronki”.
  Do Żołyni na obchody upamiętniające s. Damazję przyjechały siostry ze Zgromadzenia Sióstr Służebniczek Bogarodzicy Dziewicy Niepokalanie Poczętej: s. Maria Płatek - Wikaria Generalna, s. M. Urszula Kowal - Przełożona Prowincji Tarnowskiej, s. M. Agnieszka Krauz, s. M. Agata Kołek, s. M. Bernadetta Dąbrowska, s. M. Beata Popieluch, s. M. Agnieszka Skrzypek, która jako historyk podjęła się badań archiwów zakonnych w poszukiwaniu informacji o s. Damazji. Siostry z zaangażowaniem włączyły się w uroczystości prowadząc modlitwę, odczytując wystąpienie i odsłaniając tablicę przy pomniku s. Damazji. W imieniu Sióstr Służebniczek Dębickich s. Maria Płatek - Wikaria Generalna podziękowała za zorganizowanie uroczystości, za troskę o grób Siostry Damazji, za pielęgnowanie pamięci o siostrach w Żołyni. Powiedziała: "Dziękujemy za ukazywanie pięknych, może mało znanych, rodzimych i cichych bohaterów – ludzi, którzy są wzorem do naśladowania. Szczególnie cenne jest to, że poprzez takie inicjatywy uczycie młode pokolenie szacunku do historii i odpowiedzialnego patriotyzmu. To dla nas ważny znak, że dobro i wierna służba nie odchodzą w zapomnienie." Młode pokolenie reprezentowali harcerze ZHR z Zastępu Thunder 5. Leżajskiej Drużyny Harcerzy im. por. Konrada Bartoszewskiego ps. „Wir” z Hufca „Grody”, którzy wzięli udział w tym historycznym wydarzeniu dla lokalnej społeczności. Strażacy z OSP Żołynia bezpiecznie przeprowadzili kolumnę maszerujących po drodze wojewódzkiej i po drogach gminnych.
  Siostra Damazja Napiraj tylko przez 6,5 roku swego życia mieszkała w Żołyni, ale jej czyny sprzed ponad 80 lat, wciąż są rozpamiętywane. Nadal mają dla współczesnych jej mieszkańców ogromną wartość. Jest to wartość uratowanego życia. Niezłomna Siostra Służebniczka Dębicka w miejscu gdzie mieszkała ma swój pomnik, wyraz wdzięcznej pamięci mieszkańców powiatu łańcuckiego.
Tekst: Robert Kochman
Zdjęcia: Robert Kochman, Waldemar Natoński, Krystian Tryniecki
Zapoznaj się z biogramem s. Damazji w "Słowniku Biograficznym Powiatu Łańcuckiego"