Jubileusz SP Nr 2 im. Armii Krajowej w Budach Łańcuckich Prawa Strona
W niedzielę, 8 lutego 2026 r. w Szkole Podstawowej nr 2 w Budach Łańcuckich Prawa Strona miały miejsce uroczyste obchody dwudziestolecia nadania imienia Armii Krajowej. W połowie tego miesiąca po raz drugi w Polsce obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej. Z tej okazji Starosta Łańcucki Adam Krzysztoń wręczył pamiątkowy symbol „Zasłużony dla Powiatu Łańcuckiego” dla por. Tadeusza Pudło pseudonim „Bizon”, mieszkającego w Dębinie. Dostojnemu jubilatowi gratulacje i kwiaty złożyli Kazimierz Gołojuch Poseł na Sejm RP, Karol Ożóg Wicemarszałek Województwa Podkarpackiego, Franciszek Masłoń Wójt Gminy Białobrzegi oraz Agnieszka Socha Dyrektor SP Nr 2 im. Armii Krajowej w Budach Łańcuckich wraz z nauczycielami i uczniami.
Historyk i regionalista Waldemar Ostrowski przedstawił ciekawą prezentację archiwalnych zdjęć, a także przypomniał najważniejsze akcje przeprowadzone z udziałem żołnierzy konspiracji Obwodu Łańcut SZP-ZWZ-AK o kryptonimach: „Nienadowa” (2.03.1942), „Waldlager Sarzyna” (1942-1944), „Żołynia” (24/25.04.1943), „Jula” (5/6.04.1944), OP „Łukasz” (23/24.04.1944) i inne. W tej ostatniej dowódcą plutonu dywersyjnego był kpt. Emil Pudło ps. „Łukasz”, który był starszym bratem obecnego na uroczystościach Tadeusza Pudło - szczególnego gościa i Świadka Historii. Prelegent zaprezentował też zdjęcia leśnej polany, placówki odbiorczej zrzutów dla Armii Krajowej o kryptonimie „Paszkot 2”. W tym historycznym miejscu Waldemar Ostrowski wraz z Grupą Rekonstrukcji Historycznych „Ordon” Obwód Łańcut AK wykonali z metalu pomnik w formie zasobnika zrzutowego typu „C”, który został odtworzony w skali 1:1. Obok na tablicy informacyjnej umieszczono biogramy szóstki cichociemnych, którzy w nocy z 30/31.05.1944 r. wylądowali w tym miejscu gminy Żołynia. W tym dniu on wraz pasjonatami lokalnej historii GRH „Ordon” zaprezentowali uczestnikom wystawę historycznych pamiątek.
W tym świątecznym dniu była zaangażowana cała szkolna społeczność, a także rodzice i dziadkowie, którzy gorąco oklaskiwali występy uczniów, swoich dzieci i wnuków. Występy artystyczne rozpoczął „Polonez” w wykonaniu uczniów z kilku klas. Śpiewała solistka i zespół uczniów, były recytacje, a także zadebiutowała orkiestra dziecięca. Patriotyczne utwory zwłaszcza w wykonaniu najmłodszych artystów wzruszały do łez. Po raz pierwszy w historii szkoły, zaśpiewał ośmioosobowy zespół pań pracujących w tej placówce oświatowej, którym dyrygowała nauczycielka muzyki Sylwia Wojnar. Młodsi i starsi artyści występowali w pięknych strojach, często nawiązujących symboliką do Armii Krajowej. Wszyscy podziwiali przygotowany na tę okazję wystrój sali gimnastycznej. Na zakończenie Rada Rodziców Szkoły i KGW poczęstowały uczestników wojskową grochówką, ciastkami i gorącymi napojami. Przedstawiciel Parlamentu RP Kazimierz Gołojuch, wraz z władzami samorządowymi oraz dyrekcją Szkoły złożyli kwiaty pod Pomnikiem Żołnierzy Armii Krajowej wybudowanym w 1994 r. przed Szkołą z inicjatywy środowisk kombatanckich dla upamiętnienia poległych w obronie Ojczyzny. Szczególną nocną oprawę uroczystego składania kwiatów z płonącymi pochodniami zapewnili harcerze z ZHP z 4. Drużyny Wędrowniczej im. płk. Leopolda Lisa-Kuli z Białobrzeg.
***
***
por. Tadeusz Ignacy Pudło ps. „Bizon” zamieszkały w Dębinie, ostatni Prezes Zarządu Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Koło w Łańcucie, przed jego włączeniem do Koła Rzeszów. Przyczynił się w 2002 r., wraz z innymi organizacjami kombatanckimi, do wybudowania Pomnika Pamięci Narodowej w Łańcucie przy ul. Sokoła 11. Przez ponad 30 lat pracował w Łańcuckiej Fabryce Śrub oraz był członkiem orkiestry przyzakładowej, a następnie Orkiestry Dętej w Białobrzegach. W latach 1957-2000 grał w orkiestrach na instrumencie dętym tenor.
W czasie niemieckiej okupacji złożył przysięgę w kwietniu 1942 r. przed Zastępcą Komendanta Placówki nr 6 Obwód Łańcut Armii Krajowej por. Józefem Puchałą ps. „Lis”. W konspiracji przez 2 lata i 4 miesiące pełnił funkcję łącznika, kolportera prasy podziemnej pomiędzy placówkami Armii Krajowej w latach 1942-1944. Był też między obwodowym łącznikiem na trasie Łańcut – Rzeszów. Przewoził materiały konspiracyjne na rowerze lub konno. W czasie II wojny światowej jego rodzeństwo było zaangażowane w działalność Polskiego Państwa Podziemnego w ramach Obwodu Łańcut SZP-ZWZ-AK w latach 1940-1945. Starsi bracia kpt.: Emil Pudło ps. „Czarny”, „Łukasz” (1909-1984), Ludwik Antoni Pudło ps. „Kłos”, „Fajny2” (1912-1994), kpr. piech. Stanisław Józef Pudło ps. „Fajny” (1916-1944 poległ w Kuryłówce), siostra Helena Pudło ps. „Tęcza” po mężu Drabicka (1924-2011) służyła w Wojskowej Służbie Kobiet jako kurierka, łączniczka, sanitariuszka i Stefania Pudło ps. „Anielka” po mężu Wanowicz (1921-2015). Dwie jego siostry z rodzeństwa zmarły w wieku około czterech lat.
Jeden z braci kpr. Józef Gabriel Pudło (ur. 5.05.1919 r. w Dębinie zm. 18.10.1955 r. w Plymouth w Anglii) służył jako żołnierz 10 Pułku Strzelców Konnych w Łańcucie (od 01.04.1939 r.), a następnie walczył w kampanii wrześniowej 1939 r., kampanii francuskiej 1940 r. oraz w Europie Zachodniej w latach 1944-1945 pod dowództwem gen. Stanisława Maczka. Jak większość rodziny Pudło był muzykiem. Niestety całe bohaterskie rodzeństwo już odeszło na wieczną wartę. Z rodzeństwa został tylko Tadeusz Pudło ps. „Bizon”, który w tym roku będzie obchodził jubileusz 100 lat. Z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej wręczając pamiątkowy symbol „Zasłużony dla Powiatu Łańcuckiego” Starosta Łańcucki Adam Krzysztoń podkreślił ogromne zaangażowanie w walce o wolną Polskę całej rodziny Pudłów, z której mógł uhonorować jedynie jednego jej reprezentanta.
Tekst i zdjęcia: Robert Kochman
